विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथामा रहेको हिउँ तिव्र गतिमा पग्लिरहेको बैज्ञानिकहरुको खुलासाले विश्व मानव जगत त्रासमा परेको छ । जलवायु परिवर्तनका कारण सगरमाथाको अग्लो हिमनदीको बरफ तीव्र गतिमा पग्लिरहेको छ । बीबीसीको रिपोर्टका अनुसार युनिभर्सिटी अफ मेनका अनुसन्धानकर्ताहरूले यो चकित पार्ने खुलासा गरेका छन् ।

साउथ कोल ग्लेशियर २५ वर्षमा पग्लिएको छ । जुन २००० बर्षदेखि जमिरहेको थियो । सगरमाथाको दक्षिणी कोल ग्लेशियर खतरनाक दरमा पग्लिरहेको छ बैज्ञानिकहरुले भनेका छन् । यसले यो पृथ्वीमा ठूलो असरपरिरहेको छ भन्ने प्रमाण पुष्टि गरेको उनीहरुको दावी छ । स्काई न्यूजमा प्रकाशित रिपोर्टका अनुसार साउथ कोल ग्लेशियरको बरफ ८० गुणा छिटो पग्लिरहेको छ।

इन्टरनेशनल साइन्टिफिक जर्नल नेचरमा प्रकाशित रिपोर्ट अनुसार ५५ मिटर अर्थात् १८० फिट हिउँ पग्लिएर सकिएको छ । यो हिमनदी समुन्द्र सतहबाट ७,९०६ मिटर अर्थात २५,९३८ फिटको उचाइमा अवस्थित छ। बढ्दो तापक्रम र तीव्र हावाका कारण हिमनदी पग्लन थालेको वैज्ञानिकहरूले बताएका छन् । यो बरफ जम्न २००० वर्ष लागेको पनि अनुसन्धानकर्ताहरुले बताएका छन् । अध्ययनले ग्लेशियरको बाक्लो हिउँ पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएको, त्यसको मुनिको कालो बरफ सूर्यसँग प्रत्यक्ष सम्पर्कमा आएको र त्यसले पग्लने दर तीव्र भएको पनि देखाएको छ ।

अध्ययनका प्रमुख अनुसन्धानकर्ताहरूमध्ये एक डा. मारियस पोटोकिक भन्छन् कि यो ग्लेशियर को एकमात्र अवशेष हो। प्रतिवेदनका अर्का लेखक डा. टम म्याथ्युज भन्छन् कि यस क्षेत्रको मौसममा त्यस्तो कुनै परिवर्तन भएको छैन, जसले गर्दा पग्लने दर यति धेरै बढ्न सक्छ । यो ध्यान दिन लायक छ कि ग्लेशियरहरू पग्लने बारे धेरै अध्ययनहरू भइसकेका छन्, तर साउथ कोल ग्लेशियर लगायत पृथ्वीका धेरै उच्च बिन्दुहरूको बारेमा धेरै कम जानकारी छ।

सन् २०१९ मा नेशनल ज्योग्राफिक र रोलेक्स पर्पेचुअल प्लानेट एभरेष्ट एक्सपिडिसनले गरेको अध्ययन अनुसार सगरमाथा पग्लने काम सन् १८०० को मध्यदेखि नै सुरु भएको थियो। सन् २००० को दशक पछि बरफ पग्लने दर अझ बढेको छ। वैज्ञानिकहरूले यस अध्ययन मार्फत सगरमाथाको नेपाली पक्षको परिक्षण गरी जानकारी सङ्कलन गर्ने प्रयास गरेका थिए । यस अनुसन्धान अभियानमा नै एससीजी ग्लेशियरबाट १००० मिटर अर्थात् ३२०० फिटको उचाइमा आइसकोर निकालिएको थियो ।

रेडियोकार्बन डेटिङले सतहमा रहेको हिउँ २००० वर्ष पुरानो भएको देखाएको छ। यस अनुसन्धानमा एसियाको तीव्र गतिमा बढ्दो तापक्रम पनि उल्लेख गरिएको थियो । २०१९ देखि जलवायु परिवर्तनको गति बढेको छ, जसले गर्दा हिमनदीहरू द्रुत रूपमा पग्लिन थालेका छन्। प्रतिवेदनले हिमालयका हिमनदीहरू पग्लने क्रम जारी रहने पनि भविष्यवाणी गरेको छ। गत वर्ष, फ्रान्सेली अनुसन्धानकर्ताहरूको टोलीले पनि विश्वका हिमनदीहरू धेरै छिटो पग्लिरहेको चेतावनी दिएका थिए। यसले अहिलेको पृथ्वी चाँडै उजाड हुने संकेत गरेको बैज्ञानिकहरुको दावी छ ।